Opłata miejscowa i uzdrowiskowa 2026: przewodnik po gminach

Paolo Vezzola

Założyciel · Vezpa PMS · Profil →

Opłata miejscowa i opłata uzdrowiskowa to jedne z najbardziej mylących obowiązków administracyjnych dla właścicieli apartamentów na wynajem, pensjonatów i małych hoteli w Polsce. W przeciwieństwie do wielu innych krajów, nie ma stawki ogólnokrajowej: każda gmina decyduje, czy pobiera opłatę, w jakiej wysokości i od kogo. Rezultatem jest mozaika: Gdańsk pobiera opłatę miejscową, Sopot i Kołobrzeg uzdrowiskową, a Kraków nie pobiera jej od 2016 r. W tym przewodniku znajdziesz limity na 2026 r., stawki potwierdzone w uchwałach lub źródłach urzędowych dla kilku gmin, ustawowe zwolnienia, różnicę między opłatą miejscową a uzdrowiskową, nowe zasady obowiązujące od 1 stycznia 2027 r. oraz sposób, by liczyć opłatę bez błędów przy wymeldowaniu.

Czym jest opłata miejscowa i opłata uzdrowiskowa

Opłata miejscowa i opłata uzdrowiskowa to opłaty lokalne, które są pobierane od osób fizycznych przebywających w celach turystycznych, wypoczynkowych, szkoleniowych lub zdrowotnych w obiektach noclegowych zlokalizowanych w gminach spełniających określone warunki. Podstawą prawną jest Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (art. 17 i art. 19), która nadaje każdej gminie prawo ustanowienia opłaty, określenia wysokości (w ramach limitów krajowych ustalanych corocznie przez Ministra Finansów) oraz regulacji sposobu poboru.

Istnieją dwa rodzaje opłat:

• Opłata miejscowa: pobierana od osób przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych, w miejscowościach o korzystnych właściwościach klimatycznych i walorach krajobrazowych albo położonych na obszarach ochrony uzdrowiskowej. Rada Ministrów określa w rozporządzeniu tylko minimalne warunki, a miejscowości, w których opłatę się pobiera, wskazuje rada gminy w uchwale (art. 17 ust. 3–5).
• Opłata uzdrowiskowa: pobierana w miejscowościach, którym nadano status uzdrowiska zgodnie z ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym. Stawka maksymalna jest wyższa niż opłata miejscowa, ponieważ wynika ze szczególnego statusu zdrowotnego miejscowości.

Właściciel obiektu (ty) nie jest podatnikiem: gość jest. Ale jeśli rada gminy zarządziła pobór w drodze inkasa (art. 19 pkt 2), właściciel jest zwykle inkasentem: pobiera opłatę, wpłaca ją gminie i prowadzi ewidencję, jeśli uchwała tego wymaga. Obowiązek ten dotyczy wszystkich obiektów noclegowych: hoteli, pensjonatów, apartamentów, kwater prywatnych, kempingów, schronisk młodzieżowych i agroturystyki.

Stawki krajowe 2026

Minister Finansów co roku ogłasza maksymalne stawki opłat lokalnych w obwieszczeniu. Na 2026 r. limity wynoszą:

Źródło: obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z 1 sierpnia 2025 r. (M.P. 2025 poz. 726). Każda gmina ustala rzeczywistą stawkę nieprzekraczającą tego limitu przez uchwałę rady gminy. Ustawa z 18 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1354, ogłoszona 19 października 2026 r.) od 1 stycznia 2027 r. podnosi górne granice (5,00 zł za noc dla opłaty miejscowej, 5,50 zł na obszarach ochrony uzdrowiskowej, 6,86 zł dla opłaty uzdrowiskowej) i zmienia zasady poboru — opisujemy je niżej.

Stawki w wybranych gminach (2026)

W tabeli są tylko stawki, które sprawdziliśmy w tekście uchwały rady gminy (dziennik urzędowy województwa albo BIP gminy). Pozostałych gmin nie podajemy: stawkę swojej gminy sprawdź w aktualnej uchwale.

Stawki na 2026 r. obowiązują do 31 grudnia 2026 r. Od 1 stycznia 2027 r. dotychczasowe uchwały o opłacie miejscowej i uzdrowiskowej tracą moc (art. 8 ustawy z 18 września 2026 r.), więc stawki na 2027 r. będą wynikać z nowych uchwał. Zawsze sprawdzaj aktualne stawki w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu gminy lub w serwisie podatki.gov.pl (otwiera się w nowej karcie).

Ustawowe zwolnienia

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje obowiązkowe zwolnienia dla niektórych kategorii osób. Nie powinieneś pobierać od nich opłaty:

• Członkowie personelu przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych oraz innych osób zrównanych z nimi na podstawie ustaw, umów lub zwyczajów międzynarodowych
• Osoby przebywające w szpitalach
• Osoby niewidome i ich przewodnicy
• Podatnicy podatku od nieruchomości z tytułu posiadania domów letniskowych znajdujących się w miejscowości, w której pobierana jest opłata miejscowa
• Zorganizowane grupy dzieci i młodzieży szkolnej
• Od osób, od których pobierana jest opłata uzdrowiskowa, nie pobiera się opłaty miejscowej (art. 17 ust. 2a)

Niektóre gminy dodają własne zwolnienia w uchwale: na przykład dla dzieci poniżej określonego wieku, dla emerytów lub dla gości uzdrowiskowych posiadających skierowanie NFZ. Zawsze sprawdzaj uchwałę swojej gminy, aby poznać dokładne zwolnienia.

Czy Airbnb lub Booking.com pobierają opłatę za Ciebie?

Nie zakładaj tego. Ustawa wskazuje jako pobierającego obiekt: dziś inkasenta wyznaczonego w uchwale gminy, a od 2027 r. płatnika, czyli podmiot świadczący usługę zakwaterowania — także wtedy, gdy rezerwacja przyszła z portalu. Sprawdź w ustawieniach portalu, czy opłata jest pokazana gościowi jako dodatkowa kwota płatna na miejscu, i pobieraj ją przy przyjeździe albo przy wymeldowaniu.

• Pobierz opłatę od gościa i wydaj potwierdzenie.
• Prowadź ewidencję (ile pobrano, od kogo, za ile dób lub nocy), jeśli wymaga jej uchwała — od 2027 r. rejestr jest obowiązkowy z mocy ustawy.
• Wpłacaj opłatę gminie w terminach z uchwały (od 2027 r.: do 15. dnia następnego miesiąca).
• Informuj gości o opłacie w opisie obiektu na portalach, żeby uniknąć sporów przy wyjeździe.

Rozliczenie z gminą w 2026 roku

Do końca 2026 r. terminy płatności i zasady poboru określa uchwała rady gminy (art. 19 pkt 1), a rada może zarządzić pobór w drodze inkasa, wyznaczyć inkasentów, ustalić ich wynagrodzenie i nałożyć obowiązek prowadzenia ewidencji osób (art. 19 pkt 2). Zakres rozliczenia, jego forma (papierowa, ePUAP, portal gminy) i termin zależą więc od Twojej gminy — sprawdź je w uchwale.

Co się zmienia od 1 stycznia 2027 roku

Ustawa z 18 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2026 poz. 1354) przepisuje art. 17 od nowa. Najważniejsze zmiany dla obiektów noclegowych:

Obiekt może też zażądać wpłaty opłaty z góry, najpóźniej w dniu przyjazdu, za deklarowaną liczbę nocy, a nadpłatę zwraca w ostatnim dniu pobytu. Rada gminy może różnicować stawki m.in. według lokalizacji lub rodzaju obiektu, części roku, długości pobytu, miejsca zamieszkania gościa, wieku czy Karty Dużej Rodziny. Dla pobytów rozpoczętych w 2026 r. i trwających w 2027 r. do części pobytu przed 1 stycznia stosuje się stare zasady, a od 1 stycznia — nowe (art. 5 ustawy).

Sankcje za niedopełnienie

Inkasent (od 2027 r. płatnik), który nie pobrał opłaty albo pobrał ją i nie wpłacił, odpowiada za nią sam:

• Niepobranie lub niewpłacenie opłaty: inkasent odpowiada za opłatę niepobraną albo pobraną a niewpłaconą całym swoim majątkiem, z odsetkami (art. 30 Ordynacji podatkowej)
• Niewpłacenie pobranej opłaty w terminie: odpowiedzialność karna skarbowa inkasenta (art. 77–78 Kodeksu karnego skarbowego)

Dokładne wysokości kar zależą od przepisów Ordynacji podatkowej, Kodeksu karnego skarbowego oraz uchwał rady gminy — konsultuj aktualny stan prawny.

Automatyzacja przez PMS

Obliczanie opłaty miejscowej ręcznie staje się szybko nie do zarządzania, gdy masz więcej niż jedną jednostkę lub gdy łączysz kanały bezpośrednie i OTA. Punkty, które dobry PMS musi zautomatyzować:

W Vezpa ustawiasz opłatę swojej gminy (stawka, przedziały wieku zwolnione z opłaty, limit nocy, także różne stawki w kalendarzu), a kwota nalicza się do każdej rezerwacji i trafia na rachunek oraz do zestawienia miesięcznego. Stawek gmin nie ładujemy z góry: wpisujesz tę z własnej uchwały.

Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę pobierać opłatę też od Polaków?

Tak. Opłata miejscowa i uzdrowiskowa nie zależy od obywatelstwa, tylko od tego, czy osoba przebywa w gminie w celach turystycznych, wypoczynkowych, szkoleniowych lub zdrowotnych. Polak z Gdańska, który jedzie na wakacje do Zakopanego, płaci opłatę tak samo jak Niemiec lub Czech.

Czy muszę pokazywać opłatę oddzielnie na fakturze?

Zalecaną praktyką jest pokazywanie opłaty oddzielnie, dla przejrzystości wobec klienta i aby księgowość wyraźnie oddzielała obrót z usługi noclegowej (objęty VAT 8 %) od opłaty pobieranej na rzecz gminy (bez VAT). Niektórzy właściciele włączają opłatę do ceny pokoju, co jest też legalne, ale utrudnia księgowanie.

A jeśli miesiąc nie mam gości, muszę składać deklarację?

Ustawa nie przewiduje deklaracji na opłatę miejscową ani uzdrowiskową: obowiązki inkasenta (rozliczenia, raporty, ewidencja) określa uchwała rady gminy. Część gmin wymaga rozliczenia za każdy okres, także bez gości, inne nie. Sprawdź uchwałę swojej gminy.

Co z gośćmi, którzy przyjechali tylko na jeden dzień, ale na chwilę weszli do apartamentu?

Opłata miejscowa / uzdrowiskowa jest pobierana tylko za nocleg. Goście, którzy przyjeżdżają na dzień i wyjeżdżają wieczorem bez nocowania, nie podlegają opłacie. Ustawa wymaga jednak pobytu dłuższego niż doba (art. 17 ust. 1 i 1a): pobyt krótszy niż 24 godziny, np. jedna noc z przyjazdem po południu i wyjazdem rano, co do zasady opłacie nie podlega, a przy dłuższym pobycie opłata należy się za każdą rozpoczętą dobę.

Gość zostaje 20 nocy — czy opłata dotyczy wszystkich?

W 2026 r. tak: opłata należy się za każdą rozpoczętą dobę pobytu i ustawa nie przewiduje limitu nocy. Dla gościa, który zostaje 20 dób w Sopocie (opłata uzdrowiskowa 6,67 zł), to 20 × 6,67 zł = 133,40 zł na osobę. Od 1 stycznia 2027 r. osoba zakwaterowana na ponad 29 kolejnych nocy jest zwolniona z opłaty za cały pobyt.

Jak sprawdzić, czy moja gmina pobiera opłatę?

Wejdź na stronę Biuletynu Informacji Publicznej urzędu gminy, w sekcji "Uchwały" lub "Podatki i opłaty lokalne", i wyszukaj "opłata miejscowa" lub "opłata uzdrowiskowa". Tam znajdziesz uchwałę z dokładną stawką, zwolnieniami i terminami wpłat. Alternatywnie zadzwoń do urzędu gminy — wydział podatków miejscowych odpowie szybko.

Ile wynosi maksymalna opłata miejscowa w 2026 roku?

W 2026 r. górne granice wynoszą 3,46 zł za dobę dla opłaty miejscowej, 4,89 zł dla opłaty miejscowej w miejscowościach o statusie obszaru ochrony uzdrowiskowej i 6,67 zł dla opłaty uzdrowiskowej (M.P. 2025 poz. 726). Rzeczywistą stawkę ustala rada gminy w uchwale i może być niższa.

Co zmienia się w opłacie miejscowej od 1 stycznia 2027 roku?

Ustawa z 18 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1354) liczy opłatę za noc, podnosi limity do 5,00 zł, 5,50 zł i 6,86 zł, a obiekt świadczący usługę zakwaterowania staje się płatnikiem: prowadzi rejestr opłaty dla każdego obiektu, do 15. dnia następnego miesiąca składa gminie informację i wpłaca opłatę pomniejszoną o 10% wynagrodzenia (gmina może ustalić więcej). Dotychczasowe uchwały gmin o opłacie tracą moc.

Podsumowanie

Opłata miejscowa i uzdrowiskowa nie jest skomplikowana sama w sobie, ale staje się skomplikowana przez kombinację czterech zmiennych: czy gmina pobiera opłatę, jaka jest stawka, jakie są zwolnienia i czy wszystkie osoby (nie tylko cudzoziemcy) są objęte obowiązkiem. Ręcznie to niewyczerpane źródło błędów i sporów przy wymeldowaniu. Z PMS-em, w którym raz ustawisz zasady swojej gminy, opłata liczy się sama przy każdej rezerwacji, a zestawienie miesięczne masz pod ręką — co od 2027 r., z rejestrem i comiesięczną informacją do gminy, będzie miało jeszcze większe znaczenie.

Jeśli prowadzisz od 1 do 20 jednostek i chcesz pozbyć się tego kłopotu, wybierz PMS, który (a) pozwala ustawić stawkę twojej gminy i zmieniać ją w kalendarzu, (b) stosuje ulgi z uchwały (np. wiek dzieci), (c) przechowuje dane gości potrzebne do rejestru, (d) daje zestawienie miesięczne do rozliczenia z gminą.